Distrikt
Zanimljivosti

ŠAPČANI TRIDESETIH GODINA PROŠLOG VEKA IGRALI UZ DŽEZ

Grad poznat po muzici čuvenih Cicvarića, koji su u Malom Parizu pevali “noćni život na Balkanu bio je k’o sred Pariza“, još tridesetih godina prošlog veka upisao se na mapu gradova koji su negovali džez muziku. Džez tradiciju još 1938. godine u Šapcu je započeo „Džez orkestar trgovačke omladine“.

Džez orkestar trgovačke omladine (Foto: Narodni muzej Šabac)

Džez je u Srbiju stigao praktično istovremeno kada i u više drugih zemalja kontinentalne Evrope – početkom 20-ih godina prošlog veka. Prvi pomen je sa početka 1922, kada Politika navodi da u noćnom Beogradu „danas grmi džaz band“. Godine 1922. i 1923. najavljena su dva nastupa crnačkih džez sastava, ali nema potvrde da su i održani.
Ubrzo počinju redovniji džez nastupi u Beogradu. Prvi registrovani je bio dine dansan (večera sa plesom) u hotelu Palas 22. novembra 1923. Nekoliko godina kasnije džez stiže i u druge gradove Srbije.

Sala u kafani Pariz (Foto: Narodni muzej Šabac)

Od džez ansambala tridesetih godina iz drugih gradova Srbije bili su poznati „Havaji” iz Valjeva, osnovan 1931. godine, i „Zanatlija”, 1934. godine, kao i Orkestar šabačke trgovačke omladine 1938, oba iz Šapca. A 24. marta 1929. godine počinje emitovanje Radio Beograda iz zgrade Srpske akademije nauka i umetnosti. Pored raznih izvođača različitih vrsta muzike, kao finale toga dana nastupa i Radio-džaz-orkestar sa više numera „muzike za igru”.

Dvorište kafane „Pariz“ (Foto: Narodni muzej Šabac)

Prvi džez sastav u Šapcu činili su – Nikola Lukić, nastavnik muzike Vladimir Dudnik, Dragan Črnčević, Nisim Melamed, gospoda Stojanović, Pravdić, Trifunović i Vukosav Aleksić.
U Šapcu je, kako navodi Vladimir Maričić, džez pijanista i kompozitor, postojala knjižara „Podrinje” preko koje su muzičari naručivali notni materijal. Note bi stizale u roku od nedelju dana i orkestar bi vrlo brzo izvodio najpoznatije svetske hitove na svojim nastupima, obično u šabačkim kafanama „Mali Pariz”, „Kasina” i još nekim, na, u to doba čuvenim igrankama, koje su se održavale subotom. Repertoar su započinjali obavezno svirajući Kraljevo kolo, a zatim su se ređali tango, fokstrot, valcer, ostale „okretne igre” (Izvor: Politika; Autor: Dragoljub Stevanović)

Levo kafana Devet direka

Šabački orkestri bili su dragi gosti i preko Save, na igrankama koje su organizovale supruge veleposednika iz Srema. Svirali su svetski repertoar a u to vreme u manjim mestima Vojvodine znalo se samo za tamburicu.

Kafanski život se razvijao vremenom (Foto: Narodni muzej Šabac)

Tokom pedesetih i šezdesetih godina nekoliko amaterskih sastava je održavalo džez tradiciju, a 1994. je organizovan prvi džez festival na kome su nastupili profesionalni džez i bluz muzičari Jugoslavije.

 

Svideo vam se tekst?