Jovan Stejić je jedna od najznačajnijih ličnosti obrenovićevske Srbije. Poznat kao začetnik organizovanog zdravstva i autor prve štampane knjige, ali i prvog medicinskog spisa kod nas, kao i utemeljivač Društva srpske slovesnosti, ovaj lekar i reformator književnog jezika živeo je jedno vreme i u Šapcu, u službi Jevrema Obrenovića.
![](https://objects.distrikt.rs/wp-content/uploads/2018/04/stejic.jpg)
Jovan Stejić, prvi srpski školovani lekar; Izvor: Vikipedija
Rođen je u Aradu 1803. godine. Nakon što je dobio stipendiju Save Tekelije, školovao se u Segedinu, a Medicinski fakultet studirao je u Pešti. Doktorirao je u Beču 1829. godine.
Na studijama medicine stipendirao ga je Jevrem Obrenović, zbog čega je 1829. godine, kao školovani doktor, prvo došao kod njega u Šabac. Odatle je otišao u Kragujevac, ne predlog kneza Miloša, da bude lični lekar i vaspitač njegovih sinova Milana i Mihaila.
Jovan Stejić bio je jedan od pet lekara 30-ih godina 19. veka u Srbiji. Pored njega tu su bili Bartolome Silvestar Kunibert, Đorđe Novaković iz Jagodine, Rus Gligorije Ribakov i nepoznati turski lekar u Čačku. Među njima Stejić se isticao jer je posedovao visoku profesionalnu, kulturnu i društvenuu samosvest, a te osobine ispoljio je kroz stvaranje srpskog lekarskog kadra, raznovrsne društvene i književne delatnosti.
![](https://objects.distrikt.rs/wp-content/uploads/2018/04/1-300x183.jpg)
Uvodna reč Jovana Stejića u njegovom delu ,,Makroviotika ili Nauka o produženію života čovečeskog“; Izvor: Pasaz.rs
Paralelno sa njegovim društvenim aktivizmom, u Beogradu je 5. marta 1832. godine počela da radi prva moderna štamparija u Srbiji, a prva štampana knjiga bila je upravo Stejićev „Sabor istine i nauke“.
Doktor Stejić je u svom spisu izneo određene moderne stavove – zalagao se za narodni jezik, ali je smatrao da ga treba podići na visinu književnog jezika, odbijajući da se u pismo unose crkveno–slovenske reči i na tako je odstupio od novoprihvaćenog pravopisa Vuka Karadžića, koji se ubrzo požalio knezu Milošu na Stejićev način izražavanja. Uvređen ovim postupkom Vuka Karadžića, Stejić je napustio Srbiju 1832. i prešao u Zemun, gde se osam godina bavio privatnom lekarskom praksom.
U Srbiju se vratio 1840, nakon Miloševog proterivanja, kada je postavljen za šefa građanskog saniteta, a 1845. i za glavnog sekretara Državnog sovjeta. Godine 1849. izneo je ideju o zadržavanju grafeme jat sa mogućnošću njenog različitog čitanja, za čiju upotrebu je Jovan Skerlić kasnije tvrdio da bi objedinila sve govornike savremenog srpskog standardnog jezika.
![](https://objects.distrikt.rs/wp-content/uploads/2018/04/2.jpg)
Naslovna strana prve knjiga iz Knjaževske srpske pečatnje, prve moderne štamparije u Beogradu i Srbiji; Izvor: Pasaz.rs
On je u Beogradu podigao kuću sa elegantnim doksatom u Makedonskoj 21, gde je živeo sa porodicom. Ta kuća funkcionalna je i danas, ali u pomalo neobičnim okolnostima. Stejić je za života bio zakleti naučnik i prosvetitelj, vrlo kritičan prema religiji, a njegovi naslednici su 1930. godine, njegovu kuću prodli beogradskim isusovcima, koji su je pretvorili u manastir.
Zajedno sa Karlom Pacekom, jedan je osnivača srpskog građanskog saniteta i 1831. izdavač prvog medicinskog spisa u Srbiji “Poučenije za lečenje bolesti holere”, a takođe je među prvima bio zagovornik ideje o makrobiotičkom načinu ishrane i života. Stejić se može smatrati i pionirom transfuziologije kod nas.
Danas je u galeriji Biblioteke šabačke svečano otvorena izložba „Jovan Stejić – prvi Srbin doktor medicine u obnovljenoj Srbiji“, realizovana u saradnji sa Istorijskim arhivom Šumadije i Zavodom za zaštitu spomenika kulture Kragujevac.